Hamile Kedi: Bakım ve Doğum Hazırlığı

İlk hamile kedimle tanışmam pek de planlı olmadı. Bahçeye gelip giden tekir bir dişi vardı, birkaç hafta içinde karnının yuvarlaklaştığını fark ettim. O dönem kafamda bin tane soru vardı: Ne yedirmeliyim? Kaç günü kaldı? Doğum sırasında yanında durmalı mıyım, yoksa uzak mı kalmalıyım? O günden bu yana hem kendi kedilerimle hem de barınakta gönüllü olarak birkaç gebelik süreci geçirdim. Aşağıda anlatacaklarım kitabî bilgiden çok, sahada öğrendiğim işe yarar şeyler.

Gebeliği anlamak ve takvimi kurmak

Kedilerde gebelik ortalama 63-67 gün sürüyor. Yani iki aydan biraz fazla. Sorun şu ki ilk üç hafta neredeyse hiçbir şey belli olmuyor. Benim en güvendiğim erken işaret meme uçlarının pembeleşip belirginleşmesi — halk arasında "pinking up" deniyor, genelde üçüncü hafta civarında başlıyor.

Sonrasında sırasıyla şunlar geliyor:

• 3-4. hafta: Meme uçları pembeleşir, bazı kedilerde iştahsızlık ve hafif bulantı görülür. Birkaç gün az yemesi normal.
• 5-6. hafta: Karın belirgin şekilde yuvarlaklaşır, kilo artışı hızlanır. Veteriner ultrason ile yavru sayısı hakkında fikir verebilir.
• 7-8. hafta: Yavruların hareketi dışarıdan hissedilir, hatta bazen görülebilir. Kedi yuva arayışına girer.
• 9. hafta: Huzursuzluk, sürekli dolaşma, gizli köşelere girme. Doğum yakındır.

Bir uyarı: karnına bastırarak yavru saymaya çalışmayın. Ben ilk seferinde merakıma yenilip yoklamıştım, sonradan veterinerden güzel bir azar işittim. Elle muayeneyi sadece deneyimli biri yapmalı.

Beslenme: miktardan çok kalite meselesi

Hamile kedinin enerji ihtiyacı son üçte birlik dönemde ciddi biçimde artıyor. Ama "daha çok mama ver" demek yeterli değil, çünkü karnı büyüdükçe mide için yer kalmıyor. Çözüm, aynı hacimde daha yoğun besin vermek.

Benim uyguladığım düzen şöyle:

• Yavru mamasına geçiyorum. Kalori ve protein yoğunluğu yetişkin mamasından yüksek olduğu için gebelik ve emzirme dönemi için ideal. Geçişi bir hafta içinde kademeli yapıyorum.
• Günde 2 öğün yerine 4-5 küçük öğün veriyorum, ya da mamayı serbest bırakıyorum. Hamile kedi kendi ritmini kuruyor.
• Yaş mama oranını artırıyorum. Hem su alımını destekliyor hem de iştahsız günlerde daha cazip geliyor.
• Temiz suyu birden fazla noktada bulunduruyorum. Karnı büyümüş bir kedi uzun yürümek istemiyor.
• Veterinere danışmadan kalsiyum veya vitamin takviyesi vermiyorum. Gebelikte fazla kalsiyum doğum sonrası ciddi sorunlara yol açabiliyor.

Süt konusuna da değineyim: yetişkin kedilerin çoğu laktozu sindiremiyor, hamileyken ishal en istemediğiniz şey. İnek sütü vermeyin.

Kilo takibi

Gebelik boyunca sağlıklı bir kedinin 1-2 kilo civarı alması beklenir. Haftada bir tartıyorum ve not ediyorum. Hiç almıyorsa ya da aşırı alıyorsa, ikisi de kontrol gerektiren durumlar. Zaten fazla kilolu bir kedide gebelik daha riskli ilerliyor; bu yüzden kilo yönetimi ideal olarak çiftleşmeden önce ele alınmalı.

Hareket, sağlık kontrolü ve dikkat edilecekler

Hamile kediyi kafese kapatmaya gerek yok. Normal ev içi hareketi sürdürsün, sadece yüksekten atlamalara zemin hazırlamayın. Ben son üç haftada kitaplığın üst rafına çıkmasını engellemek için ara basamakları kaldırmıştım; inişte dengesini kaybederse iş büyür.

Dış kedilerle temasını da kesiyorum. Hem enfeksiyon riski hem de kavga ihtimali var.

Parazit ve aşı tarafı hassas bir konu. İdeal olan, gebelik öncesinde tüm koruma programının tamamlanmış olması. Gebelik sırasında her ürün güvenli değil — özellikle iç parazit ilaçlarında ve dış parazit damlalarında etken maddeye göre değişiyor. Bu yüzden hiçbir şeyi kendi başıma uygulamıyorum, veterinere "hamile" bilgisini net vererek uygun olanı yazdırıyorum.

Hemen veterinere götürmenizi gerektiren durumlar:

• Vajinal kanama veya kötü kokulu akıntı
• 24 saatten uzun süren tam iştahsızlık
• Sürekli kusma, ateş, aşırı halsizlik
• 68. günü geçmesine rağmen doğumun başlamaması

Doğum yuvası ve doğum günü

Doğumdan yaklaşık iki hafta önce yuva kutusunu hazırlıyorum. Kartondan bir kutu yeterli: kedinin rahat uzanacağı genişlikte, bir kenarı girip çıkabileceği kadar alçak, üstü kapalı. İçine eski havlu ve gazete koyuyorum — gazete emici, havlu sıcak tutuyor.

Kutuyu evin sessiz, az geçilen bir köşesine yerleştiriyorum. Kedi beğenmezse ısrar etmiyorum; iki kedimden biri kutuyu tamamen görmezden gelip gardırobun dibini seçti, ben de yatağı oraya taşıdım.

Doğumun aşamaları

Benim rolüm sadece izlemek oldu her seferinde. Anne kese açmayı, göbek bağını koparmayı, yavruyu yalayıp uyarmayı biliyor. Müdahale ettiğim tek durum, bir yavrunun kesesinin açılmaması ve annenin ilgil